Jak obniży się zdolność kredytowa w świetle nowych przepisów?

 

Część z zapisów Rekomendacji S, której nowelizacja przyjęta została jeszcze w styczniu 2011 r., z powodzeniem funkcjonuje już w polskich bankach. Jej najbardziej kontrowersyjne postanowienia weszły w życie jednak dopiero na początku tego roku. Jak Rekomendacja S wpłynie na zdolność kredytową, a tym samym możliwość zapożyczenia się polskich konsumentów? Co zmieniono i jakim konsekwencjom noweli przyjdzie nam sprostać?

Rekomendacja S, to określający listę dobrych praktyk bankowych powiązanych z udzielaniem kredytów zabezpieczonych hipotecznie dokument opracowywany przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). Zawiera on rekomendacje działań banków pogrupowane według sektorów: zarządzanie; kontrola ryzyka; identyfikacja, pomiar i akceptacja ryzyka; zabezpieczenia; raportowanie oraz relacje z klientami.

Dlaczego jest trudniej o kredyt?

To właśnie postanowienia III rozdziału Rekomendacji – Pomiar i akceptacja ryzyka - wzbudziły dotąd najwięcej emocji. Jest to między innymi rekomendacja 11 pkt. 3. Zakłada on, że w przypadku obliczania zdolności kredytowej danego klienta chcącego wziąć kredyt na okres dłuższy niż 25 lat, do wyliczeń zastosowany zostanie mimo wszystko czasookres 25 lat. Jeśli więc zainteresowani będziemy kredytem trzydziestoletnim, to może okazać się, że mimo teoretycznej zdolności kredytowej odzwierciedlonej możliwością spłaty odpowiedniej raty, kredyt nie zostanie nam udzielony. Stanie się tak ponieważ zastosowana granica 25 lat kredytowania pozornie sprawi, że wielkość obliczonych rat przewyższy nasze możliwości kredytowe.

Nowelizacji uległy dodatkowo zapisy dotyczące detalicznych kredytów walutowych finansujących nieruchomość lub zabezpieczonych hipotecznie. W ich przypadku relacja wydatków związanych z obsługą wszystkich zobowiązań kredytowych nie może przekroczyć 42% średnich uzyskiwanych dochodów comiesięcznych netto. Dla złotowych kredytów hipotecznych granica ta wyznaczona została na poziomie 50%, o ile nie zarabiamy więcej od wartości średniego wynagrodzenia w skali kraju oraz 65%, jeśli przekraczamy tę wartość przychodów.

Trudniej o kredyt będzie również przyszłym emerytom. Banki zobowiązane zostały bowiem do uwzględnienia podczas udzielania zobowiązań, mogącej ewentualnie wystąpić różnicy w wysokości dochodów, różnicy związanej z nabyciem uprawnień emerytalnych. Znaczy to ni mniej, ni więcej niż to, że zdolność kredytobiorców w dniu analizy wniosku kredowego będzie mniejsza, mimo, że emerytami stać się mogą dopiero za np. 10 lat. W chwili obecnej trudno jest jednak powiedzieć w jakim stopniu czynnik ten faktycznie ograniczy dostępność w uzyskiwaniu kredytów.

Zdolność przy jej braku

 

Tabela 1 – symulacja zdolności kredytowej PLN i EUR dla wysokości zarobków 3, 6 i 10 tyś. netto oraz 35-letnim okresie spłaty kredytu 350.000 pln w ratach równych *)

Kwota kredytu

350.000,00zł

Dochód netto

Wartość nieruchomości

400.000,00zł

3.500,00zł

6.000,00zł

10.000,00zł

Wielkość raty PLN

Oferta Bank BGŻ

Podstawa obliczenia zdolności kredytowej

Okres 25 lat

2242,24 zł

2242,24 zł

2242,24 zł

Rata faktyczna

Okres 35 lat

1981,58 zł

1981,58 zł

1981,58 zł

Zdolność kredytowa

BRAK

TAK

TAK

Wielkość raty EUR

Oferta MultiBank

Podstawa obliczenia zdolności kredytowej

Okres 25 lat

1705.31

1705.31

1705.31

Rata faktyczna

Okres 35 lat

1373,69 zł

1373,69 zł

1373,69 zł

Zdolność kredytowa

BRAK

TAK

TAK

 

Jak pokazuje powyższy przykład w przypadku klienta wykazującego średniomiesięczne zarobki w wysokości 6 lub 10 tysięcy nie będzie żadnego problemu ze sfinansowaniem, uzyskaniem zdolności kredytowej dla w/w zobowiązania – oczywiście przy założeniu braku innych świadczeń kredytowych. Trudniej natomiast wygląda sytuacja przy kliencie o 3.500 wysokości zarobków. Nie otrzyma on kredytu ani w złotówkach, ani w euro, mimo, że w obu przypadkach wielkość raty faktycznej jest odpowiednio mniejsza od wskaźnika granicznego tj. 65 i 42% wynagrodzenia netto. Dlaczego? Przyjmując, że zgodnie z danymi ZUS przeciętne wynagrodzenie w III kwartale 2011 r. wyniosło 3416zł, to skrócenie okresu kredytowania do 25 lat sprawiło, wielkość rat (mimo że faktycznie raty będą odpowiednio mniejsze – patrz tabela) przewyższa próg dla PLN tj. 65% =2220,40zł oraz EURO tj. 42% = 1434,72zł. Analitycy szacują, że podobna sytuacja spotka około 20% klientów zainteresowanych zaciągnięciem kredytu hipotecznego.

 

Produkty finansowe